07:06 10.11.2017
Muxit Bayazitov опубликовал запись в сообщество ≋ МУЗЫКА СЛОВ ≋

Драгоценное слово

Асыл сөз

Асыл сөзді іздесең,

Абайды оқы ерінбе.

Адамдықты көздесең,

Жаттап, тоқы көңілге.

Сөз мәнісін білмесең,

Өлең оқып не керек?

Не айтқанын сезбесең,

Жарапазан не беред?

Драгоценное слово

Если ищешь золото в словах,

Прочитай наследие Абая,

Драгоценность мыслей постигая,

Сохрани, дари его в стихах!

Если не затратил ты труда

И не понял мудрости учений,

Не спасёт тебя великий гений:

Ты богат не будешь никогда!

Ақ сәуле күміс жүзді, құндыз қабақ

Ақ сәула күміс жүзді, құндыз қабақ,
Сен гүлсің иіс шашқан жарып сабақ.
Болғанда көзің — жақұт, етің —торғын,
Қасың — ай, шашың — жібек, мамық тамақ.
Көзің — нұр, сөзің — алма, аузың — алтын,
Самород, қоспасы жоқ нағыз балқын.
Шомылған сұңқар бойың нақ гауһардай,
Бұрқырап нұр төгілсін, маған талпын?
Бір сенсің дүние көрген көзім нұры,
Жарқырап жаным тартар, көңілім гүлі!
Егілген ер көңілім қол сермейді,
Тартса да аспаннан көп жұмақ хоры.
Жан сәуле, кеуде күйген, жүрек жалын!
Кеудем от, жүрегімнің байқа халін?!
Дауасы ауыр дерттің — жалғыз сенсің,
Қолың бер, кетсін қайғы, сөнсін жалын!

Лик твой – как солнце...

Лик твой – как солнце, как блеск серебра,

Взгляд твой – дороже сапфира,

Брови – как месяц, как росчерк пера,

Кожа – нежней кашемира!

Мой ароматный, изящный цветок

С грацией тонкого стана!

Буду рабом у прекраснейших ног,

Буду любить беспрестанно!

Яблочных слов не беру волшебство –

С уст твоих жадно срываю!

Длинная шея твоя – колдовство!

Я без тебя пропадаю!

Золото губ – и соблазн, и запрет,

К ним прикоснуться не смею.

Ты – самородок, каких больше нет!

Солнышко, будешь моею?

Слышишь ты сердца отчаянный стук?

Видишь ты признаки жара?

Вылечи взглядом печальный недуг,

Лаской спаси от пожара!

Султанмахмут Торайгыров
Перевод: Елена Игнатовская

Метки: перевод
16:40 04.10.2017

С. Торайгырову

Поэт — сирота изначально.
Средь прочих житейских забот
Поэта преследует тайна -
Зачем он на свете живёт?

Без матери, в горе, лишеньях,

В нужде, темноте, нищете,

Откуда в нём вера в ученье?

Откуда стремленье к мечте?

Как смог написать он так много,

Как мог он так много успеть?

Наверное, ритмы дороги

Дарила Великая Степь.

А горы Баяна седого

Несли высоту и размах.

Рождалось могущество Слова

В мальчишеских первых стихах.

Так близок был солнечный космос,

А бедный народ горевал…

И креп поэтический голос,

К свободе и правде взывал.

…Лишь месяцы жить остаётся.

Как страшно уйти в никуда…

Но светит над степью, как солнце,

Сияет Поэта звезда!

Ольга ГРИГОРЬЕВА,

член Союза писателей Казахстана,

член Союза Российских писателей.

10:29 17.09.2017
Muxit Bayazitov опубликовал запись в сообщество ≋ МУЗЫКА СЛОВ ≋

Зима

В белой шубе, плечист, весь от снега седой.
Слеп и нем, с серебристой большой бородой,
Враг всему, что живёт, с омрачённым челом,
Он, скрипучий, шагает в степях, снеговой.
Старый сват, белый дед натворил много бед.
От дыханья его — стужа, снег и буран.
Тучу шапкой надвинув на брови себе,
Он шагает, кряхтя, разукрашен, румян.
Брови грозно нависли — нахмуренный вид;
Головою тряхнёт — скучный снег повалит.
Злится он, словно бешеный старый верблюд,
И тогда шестискладная юрта дрожит.
Если дети играть Bbi6ez-aroT во двор,
Щиплет нос он и щёки им злою рукой;
В армяке, в полушубке дублёном пастух
Повернулся к холодному ветру спиной.
Конь разбить безуспешно пытается лёд,
И голодный табун еле-еле бредёт.
Скалит жадную пасть волк — союзник зимы.
Пастухи, день и ночь охраняйте свой скот!
Угоняйте на новое место табун,
Не поспав, не умрёшь, надо быть посмелей!
Всё же лучше, чем волк, Кондыбай и Конай.
Деду мы не дадим пировать средь степей!

Абая Кунанбаев

Перевод А. Готова

Метки: Абай
10:16 17.09.2017

Тучи мрачно окутали весь небосвод — 
Это осень в дождях и туманах ползет, 
И застывшую землю, от стужи дрожа, 
Кобылица напрасно копытом скребет. 

Нет уж больше травы на просторе степей, 
Смеха больше не слышно и гама детей, 
А деревья, иссохшие, как старики, 
Тянут к небу безлистые руки ветвей. 

Уж дымится с овечьими шкурами чан — 
Износилась одежда, весь в дырках чапан, 
Чинят женщины юрту, заплаты кладут, 
И старухи свой ткацкий наладили стан. 

Журавли в теплый край вереницей летят, 
Голодают верблюды и грустно глядят, 
Приуныли аулы — куда ни пойдешь, 
Не услышишь веселого смеха ребят. 

Старики над остывшей поникли золой, 
Молча слушают ветер, холодный и злой, 
Рыщут по степи, ищут в норах мышей — 
Дома косточки им не дадут ни одной. 

И уже ни травинки вокруг не найти, 
Пылью ветер заносит дороги в степи. 
Будь ты проклят, обычай глухой старины, 
Что мешает нам в юртах огонь развести! 

  Абай Кунанбаев
 Перевод А.Готова
18:00 06.07.2017

Ұстазым Қабдолла Кәлиұлы Смағұловқа

Кешегі Абылайдың заманында

Батқан сәт су болды ма дала мұңға.

Сарыарқа жатты талай қанға бөгіп,

Қазақ қыры жаулардың табанында.

Білесіз езілгенін, жаншылғанын

Ұмытып дала иесі Алаш барын.

«Қынадай бірін қоймай қырыңдар!»— деп

Тепсініп тексіз жоңғар төкті зәрін.

Сәтінде Абылай Бұқарды шақырғанын

Кеңесін ұйып тыңдап данышпанның.

Сан рет тас-талқан қып жауын жеңіп,

Жаңғақтай кей тұстарда шағылғанын.

Қазақтың күш қуатын танытқанын,

Жоңғарды айласымен сан ұтқанын.

«Абылай» деп төбесіне көтерсе де ел,

Ардақ тұтқан Бұқардай данышпанын.

Ал Бұқар:

«Әй, Абылай»,— деуден де тайынбаған,

Ашық айтып, бедерлеп ойын әман.

Хан— ханымды шашар деп іркілмеген,

Жыр толғаған.

-Әй, Абылай! Айтам саған

Жырларына жұрт таныс

Сол жырлармен –ғасырдан біздерге алыс.

Жеткен сөзді еске алу артық болмас,

Бұқар сөзін кейбіреу қылған намыс.

-Алтын торы жырауын барад лағып,

Байқамайсың, хан ием, мұны нағып?

-Тексіз деп пе ең 

Түсінбес емеурінді?-

Абылайдың шықты үні тегеурінді.

Алтынторы – Алаштың Бұқары ғой,

Әулиесі Алашқа сілтеген жол.

Осы сөзді айта жүр өзгелерге,

Кездеспеспіз мұнан соң хош аман бол!..

Күншілдер, рушылдар, жағымпаздар,

Өресі тар, көр соқыр ақылы аздар.

Абылайды

Бұқарға айдап салған,

Ақыры бармақ шайнап тартқан азар.

Сол Бұқар бабамыз ед бәріміздің,

Жасымыз бен жасамыс кәріміздің...

Ізбасары Жүсіпбек, Жұматтарды

Жүргеніміз танымай әлі біздің.

Көр кеуде болар, бәлкім, пасықтықтан,

Неге біз ұлымызды танымаймыз

Алты алашқа әйгілі аты шыққан?!

Танысақ жоқты көкіп таласар ма ек,

Шанин атын ауылдан аластар ма ек?

Біз түгіл айыр қалпақ қырғыздар да,

Шанинді пір тұтқаны жарасад, тек...

Ешкімді келмесе де кінәлағым,

Рушылдық пердесі бейне сағым.

Санасын үлкен— кіші тұмандаған,

Жарар-ау байламаса елдің бағын,

Сындырмаса күні ертең ұрпақ сағын.

«Пұлымды арқаланба, Арды арқалан,

Сол сәтте мөп-мөлдір боп тұнар санаң.

Санаңа сәулеленген ерік берсең,

Көк мұзда, қия шыңда таймас табан»,-

Дегенді қариялар көп айтатын...

Есіме осы сөзді салған Қабаң

Албырт ойы «елім» деген елегезумен

Ел іргесін жеткізген бұл күнге аман.

Оңтайлы ой, орайлы іске тірер табан,

Қайратты ұрпақ, ел үмітін артам саған.

Ел үмітін ақтамас тегі жаман,

Кемел ойлап дәл пішер кезің жетті,

Бүгері жоқ тайғақтап тайсақтаман.

Өздеріңнен өтініп сұранарым,

«Шанин» атын ауылдың жөн сақтаған.

Сүлеймен Баязитов

Метки: Өлең
07:06 08.02.2017

Атынан айрылып жаяу атанса да жаны жасымаған Жаяу Мұсаның «Ақсисасын» білмейтін қазақ жоқ. Солардың көбі біліп қана қоймай, ойын— тойларында сол әнді шырқаумен келеді. Шырқай да бермек. Сол әндегі: -Жігіттер, шамаң келсе маған ұқса, — деген жалғыз тармақтың өзі неге тұрады.

Осы күні халық композиторларының әндерінің өміршеңдігін сөз етушілер, себебін іздеушілер аз емес. Оның себебі неде? Оған әртүрлі жауап беруге болады.

Соны ықшамдап айтар болсақ, олардың әндері ойдан шығарылған байбалам емес. Күштіден көрген қорлығын күйіне, күйзеле сөз ете отырып өзін де, өзгелерді де зорлыққа көнбей, әзілдік үшін айбаттанып, қайраттанып күресуге үндеді.

Ал рухы жасымаған еңселі ел мұндай сананы сілкетін асқақ әндерді әманда аялай бермек. Бұл – өмір сынына суарылған сұрапыл шындық. Өткен тарихтың шаң баспас, жоғалып жойылмас өмірмен бірге жасай берер мәңгілік ізі.

Сүлеймен Баязитов

Метки: Жаяу Мұса
15:59 08.01.2017

-Туа қалса аман-сау оралар күн,

Іздеп табар белгіден балаларың,-

Дегеннен соң шыққан ек біз де жолға,

Бастан кешіп бірталай қиын-кепті.

Үш күн өтті.

-Аманатын тапсырам бір Алланың,-

Деді дағы жарықтық өтіп кетті.

Аталары жан болыпты өте текті,

Аян берген болар ма Әбекеңе?

Аузына алды соңғы рет — «Хазіреті»

-Хазіреті — осы жер, бейіті— анау,-

Деп Айжан күрсінді.

Әне-міне дегенше пердесін қара түн түрді,

Тас төбеде бұларға тасырайа қарап күн тұрды.

Жер қойнына әкелерін тапсырып,

Қара таспен бетін жауып бастырып,

Дұға оқылып болған соң,

Кейуана аз-маз толғансын.

-Кімге болсын, жан Алла,

Әманда өзің қорғансың,

Айжан менен баласын

Әмсе өзің қолдарсың,-

Осылай деп 

Кейуана балаларына бұрылды:

-Бабалардан қалған бұрынғы

Жол осы,— деді жайымен.

-Алланың ұзын құрығы

Мейірімдінің мерейін

Асырмақ түгел етіп кенейін.

Ал, Айжан, енді саған келейін,

Алып кетіп сендерді,

Қол ұшымды берейін.

Не салғанын Алланың

Пешенемнен көрейін...

-Апажан, мен не дейін?

Дегеніңе көнейін,

Тірі қалсақ бірге тірі қалып,

Ажал жетсе өлейін.

Осылай деп алыс жолға аттанған.

Өтті талай өзектен,

Өтті талай шатқалдан.

Өзенді өрлеп,

Орманды төрлеп,

Ашыққанда сыр бермей,

Зорыға жаздап шақ қалған.

Ақыры Алла жарылғап,

Деревняға тап болған.

-Асы бар елге жетеміз,-

Деген үміт ақталған.

Үш баласын кемпірдің,

Колхоздың малын бағуға,

Айжанды монша жағуға,

Алды колхоз қабылдап.

Қу жандары дамылдап,

Аштықтан аман қалған-ды.

Ал кейуана көз жұмған,

Қарғаумен қырсық жалғанды.

Қырсық, шіркін, торлаудай-ақ торлады,

Күйеуі анау болса деген қорғаны.

Ынтызары бір-ақ сәтте көтеріліп ыстығы,

Шырыл қақты, еш уанар болмады.

Есі шығып уатуға тырысты,

Ал баланың тарылды ма тынысы?

Сұлық қалды, өле қалса,

Не болады тіршілігі, жұмысы?

Жылауға да келмей тіпті мұршасы,

Түседі деп бір басыма мұнша сын

Кім ойлаған?

Тас түйін боп бекінді ол,

Дайын еді неге болсын сәтте сол.

Дәрігерге кеп «баня, баня» деп ым қақты,

Сонда жұмыс істеймін деп,

Қазақшалап тіл қатты.

Содан кейін баласын ол ымдады,

Дәрігер болса жалма— жан

Сұлық жатқан Ынтазарды тыңдады.

Сонан кейін бұған қарап: «Корь»,— деген.

-Көрің сенің балаң өлед дегенің бе?

Тұрған сәтте қауіп төніп,

Саған сеніп,

Айтшы өзіңе келмедім бе?-

Дегенінде

Медбике татар әйел мұның сөзін

Аударды дәрігеріне.

-Рахмет маған сендім дегеніне

Тек...

Осы сәт Айжан оған жалынды,

Сақтап қал деп жалғызымды, жанымды.

Медбике әйел сәл ойланып тұрды да:

-Укол берсек...

Олай етсек кетеміз ғой құрдымға.

Түсіндірді Айжанға айтып мән-жайды,

«Көндім» деді тағдыр жетіп өліп кетсе,

Жарты ауыз сөз болмайды.

Дәрігер дағы тәуекелге бел буып,

Мүсәпірдің жанын сол сәт тұрды ұғып.

Сырқатқа укол берген-ді,

Кенет бала жатқан сұлық.

Бор-бор боп терледі,

Тынысы да

Бірте-бірте жөнделді.

-Апа,— деді көзін ашып,-

Бері қарай жақынырақ кел,— деді.

Есін жиып, тамақ ішіп,

Ойнайыншы, ішім пысып

Кетті, апа,— дегенде,

Тұрды орнынан Айжан ұшып,

Бір Аллаға, дәрігерлерге,

Алғыс айтып жылады.

Міне осылай сол мұңлықтың

Сөнбей жанды шырағы.

Ал шалына ол кешірімменен қарады,

«Алла әмірі» оны есіне жиі алады.

Ана жүрек мейірімді ғой, мейірімді,

Мәңгіліке сөндірмеген,

Бықсып жатқан шаланы.

Ұрпағының білмей өткен,

-Бұл өмірде барлығын

Қасіретін бар мұның.

Көрге бірге алып түскен пақырды,

Құдай кешсе, мен де кештім кінәсін,-

Дейді дағы

Дұға қылад ауық-ауық ақырын.

Сүлеймен Баязитов

Метки: Баллада
Мы — это то, что мы публикуем
Загружайте фото, видео, комментируйте.
Находите друзей и делитесь своими эмоциями.
Присоединяйтесь
RSS Muxit Bayazitov
Войти